ਹੱਥ ਨਾਲ ਗਰੇਡਿੰਗ ਦੀ ਦਿੱਕਤ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੇਬ ਮੰਡੀ ਜਾਂ ਫਲ ਪੈਕਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਜਾਓ ਅਤੇ ਉਹੀ ਨਜ਼ਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ: ਕਨਵੇਅਰ ਬੈਲਟ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ, ਅੱਖ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਫਲ ਛਾਂਟਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਹਨ ਜੋ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮੁੱਲ ਲੜੀ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕਸਾਰਤਾ ਨਹੀਂ: ਹੱਥ ਨਾਲ ਗਰੇਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਮਜ਼ਦੂਰ ਇੱਕੋ ਸੇਬ ਨੂੰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰਾ ਗਰੇਡ ਦੇਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ 2–3 ਘੰਟੇ ਦੇ ਦੁਹਰਾਓ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗਰੇਡਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਔਸਤਨ 70–80% ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਫ਼ਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਫ਼ਰਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੀ ਹੱਦ: ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ 500–800 ਫਲ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ 5 ਟਨ ਵਾਲੇ ਪੈਕਹਾਊਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਗਰੇਡਿੰਗ ਲਈ 20–30 ਮਜ਼ਦੂਰ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਮਿਲਣੇ ਲਗਾਤਾਰ ਔਖੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਾਢੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਲੋੜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ: ਠੀਕ ਗਰੇਡਿੰਗ ਨਾ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੇਠਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਬੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਕਮਾਈ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ) ਅਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਫਲ ਉੱਪਰਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਗਾਹਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ, ਵਾਪਸੀ)। ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉੱਚੀ-ਨੀਵੀਂ ਗਰੇਡਿੰਗ ਪੂਰੀ ਖੇਪ ਵਾਪਸ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ
VG 600 ਵਰਗੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮਨੁੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਚੇ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਕੈਮਰੇ ਅਤੇ ਸਿਆਣੇ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇਹ ਰਹੀ:
ਪੜਾਅ 1, ਵੱਖ ਕਰਨਾ: ਫਲ ਕਨਵੇਅਰ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ V-ਬੈਲਟ ਸਿੰਗੁਲੇਟਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਫਲ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਬ੍ਰਿਸਲ ਰੋਲਰ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨੁਕਸਾਨ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੜਾਅ 2, ਤੋਲ: ਹਰ ਕੱਪ ਉੱਚੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲੇ Class-C4 ਲੋਡ ਸੈੱਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫਲ ਦੇ ਲੰਘਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਨਾਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੜਾਅ 3, ਵਿਜ਼ਨ ਜਾਂਚ: ਫਲ ਕਨਵੇਅਰ ਉੱਤੇ 360° ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਕੈਮਰੇ ਤੈਅ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਇਹ ਨਾਪਦੀ ਹੈ:
- ਨਾਪ: ਵਿਆਸ ±1 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਨਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
- ਰੰਗ: ਕਈ ਰੰਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ, ਫਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਪੱਕਣ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਫੜਨਾ
- ਸ਼ਕਲ: ਟੇਢੇ ਜਾਂ ਬੇਢੰਗੇ ਫਲ ਪਛਾਣਨਾ
- ਬਾਹਰੀ ਨੁਕਸ: ਸੱਟ, ਧੱਬੇ, ਕੱਟ ਅਤੇ ਦਾਗ਼, 1 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਜਿੰਨੇ ਛੋਟੇ ਵੀ ਫੜ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
- ਪੱਕਣਾ: ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇ ਉਹ ਢੰਗ ਜੋ ਪੱਕਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ
ਪੜਾਅ 4, ਛੰਟਾਈ: ਵਜ਼ਨ, ਨਾਪ, ਰੰਗ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਜੁੜੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਹਰ ਫਲ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਸਹੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਆਊਟਲੈੱਟ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। VG 600 ਤਿੰਨ ਲੇਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਿੰਟ 9 ਫਲ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗਰੇਡ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ।
ਭਾਰਤੀ ਕੰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸਲ ਅਸਰ
ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੇਬ ਪੈਕਹਾਊਸ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੇਬ ਪੱਟੀ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 25 ਲੱਖ ਟਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਰੇਡਿੰਗ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵੱਡੀ ਹੈ: ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਸੇਬ ਇੱਕੋ ਫ਼ਸਲ ਵਿੱਚ ਰੰਗ (ਹਰੇ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਤੱਕ), ਨਾਪ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੱਥ ਨਾਲ ਗਰੇਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਰਾਮਦ ਲਾਇਕ "A ਗਰੇਡ" ਸੇਬ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ "B ਗਰੇਡ" ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਖ ਕਰ ਸਕਣਾ ਔਖਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੇਬਾਂ ਨੂੰ 24 ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ (ਰੰਗ × ਨਾਪ × ਗੁਣਵੱਤਾ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇੰਨੀ ਬਾਰੀਕ ਗਰੇਡਿੰਗ ਨਾਲ ਪੈਕਹਾਊਸ ਬਰਾਮਦ ਲਾਇਕ ਫਲ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਪਛਾਣ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 15–30% ਉੱਚਾ ਦਾਮ ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਟਰਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ
ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਿਟਰਸ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਿੰਨੂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਗਪੁਰੀ ਸੰਤਰੇ ਵੱਡੀਆਂ ਬਰਾਮਦ ਵਸਤਾਂ ਹਨ। ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ ਨੂੰ ਵੈਕਸਿੰਗ ਪਲਾਂਟਾਂ (ਜਿਵੇਂ OG 5000) ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਸਿਟਰਸ ਨੂੰ ਨਾਪ, ਰੰਗ ਦੇ ਪੱਕਣ ਅਤੇ ਸਤ੍ਹਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਾਲ ਛਾਂਟ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਖਾਧ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਵੈਕਸ ਲਾ ਕੇ ਸ਼ੈਲਫ਼ ਜੀਵਨ 2–3 ਹਫ਼ਤੇ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਰਾਮਦ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ।
ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਨਾਪ-ਛੰਟਾਈ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਮਹਿੰਗੇ ਫਲਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਘੁੰਮਦੀ ਛਾਨਣੀ ਵਾਲੇ ਸਾਈਜ਼ਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ HPS30) ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਮਸ਼ੀਨੀ ਨਾਪ-ਛੰਟਾਈ ਆਲੂ, ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਲਸਣ ਨੂੰ ਵੀ ਓਹੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਪ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਕਦੇ ਹਨ।
ROI ਦਾ ਹਿਸਾਬ: ਅੰਕੜੇ ਕਿਵੇਂ ਬੈਠਦੇ ਹਨ
ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇਤਰਾਜ਼ ਲਾਗਤ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ 5 ਟਨ ਵਾਲਾ ਪੂਰਾ ਸੇਬ ਧੁਲਾਈ, ਬੁਰਸ਼ਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ ਪਲਾਂਟ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੈ। ਅੰਕੜੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੰਝ ਬੈਠਦੇ ਹਨ:
| ਪੱਖ | ਹੱਥ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ | ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ ਪਲਾਂਟ |
|---|---|---|
| ਗਰੇਡਿੰਗ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ (30 ਮਜ਼ਦੂਰ) | ₹45–60 ਲੱਖ/ਸਾਲ | ₹6–10 ਲੱਖ/ਸਾਲ (3 ਆਪਰੇਟਰ) |
| ਗਰੇਡਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ | 70–80% | 95–99% |
| ਕਮਾਈ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ (ਗ਼ਲਤ ਗਰੇਡਿੰਗ) | ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦਾ 8–12% | ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦਾ 1–2% |
| ਉਤਪਾਦਨ ਦਰ | 1–2 ਟਨ/ਘੰਟਾ | 5–10 ਟਨ/ਘੰਟਾ |
| ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਦਰ | 10–15% | 2–3% |
| ਡਾਟਾ/ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ | ਕੁਝ ਨਹੀਂ | ਪੂਰੇ ਬੈਚ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ |
ਹਰ ਸੀਜ਼ਨ 2,000 ਟਨ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਪੈਕਹਾਊਸ ਲਈ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀ ਬੱਚਤ, ਗ਼ਲਤ ਗਰੇਡਿੰਗ ਦਾ ਘਟਿਆ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਵਾਪਸੀ, ਤਿੰਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 2–3 ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗਤ ਵਸੂਲ ਕਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸੀਜ਼ਨ 5,000 ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਪੂਰੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਾਗਤ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਚੁਣਨਾ
ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਧਾ ਢਾਂਚਾ ਇਹ ਰਿਹਾ:
- 1 ਟਨ/ਘੰਟਾ ਤੋਂ ਘੱਟ, ਸਿਰਫ਼ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ: ਮਸ਼ੀਨੀ ਬੈਲਟ ਗਰੇਡਰ (AG-40) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਘੱਟ ਨਿਵੇਸ਼, ਅਤੇ ਨਾਪ ਦੀ ਗਰੇਡਿੰਗ ਤੁਰੰਤ।
- 1–2 ਟਨ/ਘੰਟਾ, ਘਰੇਲੂ ਤੇ ਬਰਾਮਦ ਦੋਵੇਂ: ਧੁਲਾਈ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਸਮੇਤ AG-80 ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ। ਨਾਪ ਦੀ ਗਰੇਡਿੰਗ ਨਾਲ ਸਫ਼ਾਈ ਤੇ ਪਾਲਿਸ਼ ਵੀ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- 2–5 ਟਨ/ਘੰਟਾ, ਬਰਾਮਦ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ: ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ (VG 600, 2 ਟਨ/ਘੰਟਾ ਜਾਂ 5 ਟਨ/ਘੰਟਾ) ਦੀ ਲਾਗਤ ਸਹੀ ਬੈਠਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਰੰਗ, ਨਾਪ ਅਤੇ ਨੁਕਸ ਦੀ ਗਰੇਡਿੰਗ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਦਾਮ ਦਾ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।
- 5–10 ਟਨ/ਘੰਟਾ, ਵੱਡਾ ਪੈਕਹਾਊਸ: ਧੁਲਾਈ, ਬੁਰਸ਼ਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਕਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਪੂਰਾ ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ ਪਲਾਂਟ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਲਈ ਪੂਰਾ ਸਵੈਚਾਲਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ: AI ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ
ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਿਯਮਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ: ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨੁਕਸ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉਹੀ ਢੰਗ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲੱਖਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੇ ਹੋਰ ਬਾਰੀਕ ਗੁਣਵੱਤਾ ਫ਼ਰਕ ਫੜੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਜ਼ਨ ਗਰੇਡਿੰਗ ਹੋਰ ਫ਼ਸਲਾਂ (ਅੰਬ, ਅਨਾਰ, ਟਮਾਟਰ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ।
ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਹੱਥ ਤੋਂ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਗਰੇਡਿੰਗ ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ, ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤੈਅ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੋ ਫ਼ਾਰਮ ਅਤੇ ਪੈਕਹਾਊਸ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪਣਾਉਣਗੇ, ਸੂਖਮ ਗਰੇਡਿੰਗ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਵਧਿਆ ਦਾਮ ਉਹੀ ਫੜਨਗੇ।